Jeśli para nie może doczekać się wymarzonej ciąży, na ogół kobieta znacznie wcześniej i dotkliwiej niż mężczyzna odczuwa ten brak. Zaczyna coraz bardziej cierpieć przez rosnące w niej poczucie niespełnienia potrzeby rodzicielstwa.
Dotyka ją ta tragedia jeszcze bardziej, gdy niemożność zajścia w ciążę wynika z jej powodu, jest to coś w rodzaju urażonej kobiecej godności. Noszenie tego brzemienia nie jest to dla niej łatwe. Nie może podzielić się z tym problem z każdym, jak to mają w zwyczaju robić kobiety, ponieważ jest to bardzo osobista sprawa i nie należy do normalnych chorób. Ze wstydu bądź nie uzasadnionego poczucia winy wydaje się jej, że musi całą prawdę trzymać w tajemnicy i stara się cały problem wymazać ze świadomości. Tym samym rośnie w niej poczucie bezradności i bezużyteczności.

Niemal wszystkie kobiety cierpiące na niepłodność po pewnym czasie popadają w stan depresji, która powoduje uczucie smutku i skłonności do płaczu. Depresja staję się najczęściej przyczyną okresowej bezsenności, utraty apetytu lub też innych zaburzeń. Stan głębokiej depresji sprawia, że ludzie zamykają się w sobie, zaczynają unikać przyjaciół, nie chcą dzielić się z innymi swoimi problemami. Wraz z depresją może pojawić się utrata własnej wartości. Większość małżeństw uważa, że niepłodność zaczyna w pewnym momencie oddziaływać na ich życie seksualne. Myśli zaczynają coraz częściej krążyć wokół jednego tematu sprawiając, że stosunek płciowy świadomie planuje się na dni płodne. W skutek tego seks traci swą spontaniczność i to, co było kiedyś radosnym wyrazem pożądania, zmienia się w obowiązek. Utrata pożądania jest często spotykanym skutkiem ubocznym niepłodności. Osoby niepłodne zaczynają czuć się nie atrakcyjnie lub niekochane i w wielu związkach stosunki małżeńskie odbywają się coraz rzadziej. Trwała niepłodność pogrąża w smutku, może to również doprowadzić do obsesji. Czasami jest to pragnienie wypróbowania każdej dostępnej metody leczenia, nawet najbardziej absurdalnej. Prędzej czy później wszystkie niepłodne pary zaczynają zastanawiać się czy ich związek ma nadal sens. Niekiedy niepłodność jest powodem rozpadu związku i rozwodu.

Dla niektórych par małżeńskich najpoważniejszy problem stanowią rozczarowani rodzice, którzy pozbawieni zostają wnuków. Innym źródłem napięcia jest zachowanie przyjaciół i znajomych. Nawet grono tych najbliższych, którzy starają się unikać tematów związanych z dziećmi. Wobec panującej zmowy milczenia może powodować to pogłębiającą utratę własnej wartości, co wzmaga poczucie winy oraz sprawia, że osoby niepłodne czują się gorsze i niepotrzebne. Dobrym rozwiązaniem jest zmiana otoczenia, weekend poza domem, krótkie wakacje lub popołudniowy spacer z bliską osobą. Odpoczynek może przełamać napięcie, jakie się pojawiło, pozwoli to na lepsze porozumienie się z bliskimi osobami. Relaks powinien także rozładować napięcie, jakie wytworzyło się wokół seksu i wyzwolić tłumione dotąd obawy dotyczące niepłodności. Jeżeli oboje partnerzy dochodzą do wniosku, że nie poradzą sobie z problemem i potrzebują pomocy, wtedy zwracają się do lekarza. To faza pierwszych badań i ewentualnie pierwszych prób leczenia, co wywiera pozytywny wpływ na związek, gdyż partnerzy nie czują się samotni ze swoim problemem i zaczynają dostrzegać jakąś nadzieję. Wiele kobiet zachodzi w ciążę właśnie w tej fazie. Jeśli jednak okaże się, że wyniki badań, bądź wyniki dotychczasowych prób terapii wykluczają całkowicie możliwość normalnego zapłodnienia, istnieją dziś metody sztuczne, które można wziąć pod uwagę.



JednÄ… z metod jest zapÅ‚odnienie In vitro, odbywa siÄ™ poza ustrojem matki. Ta metoda otworzyÅ‚a nowe szanse dla leczenia niepÅ‚odnoÅ›ci. JednoczeÅ›nie nieustanie budzi duże kontrowersje, przez pojawiajÄ…ce siÄ™ problemy natury etyczno – moralnej, a także prawnej. Jest to metoda odpowiednia dla kobiet z niedrożnoÅ›ciÄ… jajników, oraz dla tych, którym w wyniku ciąży jajowodowej usuniÄ™to jeden jajnik. Podobnie jak dla kobiet, których jajniki sÄ… wprawdzie drożne, lecz w skutek licznych zbliznowaceÅ„ i przebytych stanów zapalnych drożność ta jest niedostateczna. Warunkiem jest oczywiÅ›cie istnienie co najmniej jednego jajnika. Ponadto metoda ta może znaleźć zastosowanie w tych małżeÅ„stwach, które nie doczekaÅ‚y siÄ™ potomstwa ze wzglÄ™du na zbyt maÅ‚Ä… liczbÄ™ plemników w nasieniu mężczyzny. Przy zapÅ‚odnieniu w probówce można sztucznie dopilnować, aby w pobliżu komórki jajowej znalazÅ‚a siÄ™ odpowiednia ilość plemników.

Wyróżniamy kilka sposobów sztucznego zapłodnienia:
- przy IVF homologicznym komórka jajowa i komórka plemnikowa pochodzą od męża i żony,
- przy IVF heterologicznym komórka jajowa pochodzi od żony, sperma zaś od dawcy. Ta forma jest możliwa wówczas, gdy poza niedrożnością jajowodów żony stwierdzono zaburzenie płodności u męża, np. z powodu nieodpowiedniej jakości nasienia,
- jeśli na niepłodność cierpi tylko mąż, wystarczająca jest inseminacja heterologiczna, która polega na złożeniu nasienia dawcy w okolicy szyjki lub bezpośrednio do macicy za pomocą cienkiego cewnika,
- jest jeszcze możliwość IFV z komórką jajową pobraną od dawczyni (przy braku własnych jajników u kobiety lub niebezpieczeństwie przekazania schorzeń dziedzicznych),
- przy IFV podwójnie heterologicznym zarówno nasienie jak i komórka jajowa pochodzą od dawców, nazywa się to dawstwem embrionu, adopcja prenatalna. Metoda ta jest jedynym wyjściem w przypadkach, gdy oboje partnerzy dotknięci są niepłodnością.

Metoda zapłodnienia In vitro jest złożonym procesem. Para, która zostaje zakwalifikowana do In vitro, najwcześniej pół roku przed zabiegiem, musi poddać się odpowiednim badaniom.

U kobiety na poczÄ…tek przeprowadza siÄ™:
- ocenÄ™ stanu bakteriologicznego pochwy – wymaz,
- USG jajników,
- stężenie hormonów FSH, estradiol – badanie krwi,
- wykluczenie infekcji wirusowych: HIV, WSW – badanie krwi,
- oznaczenie grupy krwi.

W trakcie procedury wykonuje siÄ™ dodatkowo:
- oznaczenie stężenia hormonów: estradiol, niekiedy LH i progesteron - średnio trzy razy,
- USG jajników również średnio 3 razy.

U mężczyzny natomiast w pierwszej kolejności wykonuje się:
- badanie nasienia,
- wykluczenie infekcji wirusowych: HIV, WSW - badanie krwi,
- badanie kariotypu, czyli ocena liczby i struktury chromosomów - badanie krwi, jeśli są złe parametry nasienia.




MogÄ… być również inne badania, co zależy od przyczyny niepÅ‚odnoÅ›ci i decyzji lekarza. Pierwsza faza polega na podawaniu hormonów pobudzajÄ…cych jajniki dla zwiÄ™kszenia produkcji komórek jajowych. W momencie owulacji, okreÅ›lonym precyzyjnie metodami ultrasonograficznymi i za pomocÄ… testów hormonalnych, pobiera siÄ™ komórkÄ™ jajowÄ…. Wykonuje siÄ™ to albo metoda laparoskopowÄ… w znieczuleniu ogólnym. Jest to jednak już przestarzaÅ‚a metoda. Obecnie wykonuje siÄ™ to za pomocÄ… ultrasonograficznej gÅ‚owicy dopochwowej i bez znieczulenia. Dojrzale jajo zostaje umieszczone w specjalnej naturalnej pożywce i zostaje zmieszane z nasieniem. NastÄ™pnie komórka jajowa i plemniki sÄ… natychmiast przenoszone do inkubatora. Dwa dni później przeprowadza siÄ™ kontrolÄ™. JeÅ›li zapÅ‚odnienie przebiegÅ‚o pomyÅ›lenie w jaju widać jÄ…dro komórkowe sygnalizujÄ…ce udane zapÅ‚odnienie, albo też znajduje siÄ™ ono już w stadium 4 czy 8 – komórkowym.  Cewnikiem wprowadza siÄ™ do jamy macicy zarodki.

Od tego momentu istnieje duża szansa na zagnieżdżenie siÄ™ jaja w macicy. PrawdopodobieÅ„stwo jak w przypadku dwojga zdrowych partnerów, którzy odbyli stosunek pÅ‚ciowy w momencie owulacji, czyli 20 do 25%. Wszczepiona komórka jajowa rozwija siÄ™ dalej. Wówczas albo zagnieżdża siÄ™ w bÅ‚onie Å›luzowej macicy, albo zostaje wydalona wraz z comiesiÄ™cznym krwawieniem. W przypadku utrzymania ciąży przebiega ona dokÅ‚adnie tak samo, jak ciąża naturalna, przy takich samych szansach i ryzyku. ZapÅ‚odnienie pozaustrojowe wymaga dużej cierpliwoÅ›ci i wytrwaÅ‚oÅ›ci, ponieważ nie od razu każda próba koÅ„czy siÄ™ powodzeniem. Niekiedy trzeba powtarzać wielokrotnie. Wskaźnik skutecznoÅ›ci IVF przy pierwszej próbie wynosi 10 do 20%. ZapÅ‚odnienie In vitro jest ciÄ…gle bardzo kosztownym wydatkiem i na pewno nie każde małżeÅ„stwo może sobie na nie pozwolić. Samo przygotowanie hormonalne kobiety zawiera siÄ™ w wideÅ‚kach od 3 do 4 tysiÄ™cy zÅ‚otych.  Natomiast procedura zapÅ‚odnienia In vitro kosztuje w granicach od 4 do 8 tysiÄ™cy zÅ‚otych, w zależnoÅ›ci od oÅ›rodka w którym owe zapÅ‚odnienie siÄ™ przeprowadza.

Dla niektórych małżeństw mimo wielu kontrowersji jest to niestety jedyna szansa na posiadanie potomstwa. Każde z partnerów musi rozważyć we własnym sumieniu, czy uznaje tę drogę za jedyną i słuszną, czy też decyduje się na adopcję.



Najczęściej zadawane pytania



Podobne artykuły:


Wersja do druku