To tylko draśnięcie? Jak poradzić sobie z ranami

Największy organ ludzkiego ciała, czyli skóra, to niesamowity twór. Chroni ludzkie ciało i organy wewnętrzne przed uszkodzeniami oraz działaniem czynników zewnętrznych. Opatula ciało niczym kokon. Wbrew pozorom skóra to też skomplikowany mechanizm obronny. Podczas swojej współpracy z układem odpornościowym człowieka, skutecznie zapobiega przedostawaniu się do organizmu bakterii, wirusów, alergenów lub promieni słonecznych. Jako pierwsza jest też narażona na wszelkiego rodzaju zadrapania, zranienia oraz otarcia. Te powierzchowne goją się zazwyczaj szybko. Głębsze rany wymagają nieco więcej czasu lub, w skrajnych przypadkach, interwencji chirurga. Ale zdarza się i tak, że rany na skórze stają się przewlekłe, stwarzają problemy w procesie gojenia lub, po prostu, goją się zbyt wolno.

Mechanizm gojenia się ran

Leczenie ran to zwyczajny, fizjologiczny proces. Na proces leczenia skóry składają się ściśle określone i „zaprogramowane”, fazy gojenia: faza zapalna (czyli wysiękowa), proliferacyjna oraz różnicowania.

Faza zapalna polega na zatamowaniu krwawienia i, w dalszej kolejności, oczyszczeniu rany. Cała faza trwa zazwyczaj około 3-4 dni (samo zatamowanie krwawienia trwa zazwyczaj około 10 minut). Dla powodzenia tej fazy, istotnym czynnikiem jest dopływ tlenu. Jego odpowiednie dostawy do tkanek chronią organizm przed rozwojem zakażenia.

W fazie proliferacyjnej gojenia ran następuje tzw, proces ziarninowania. W tym momencie uzupełniane są ubytki tkankowe powstałe podczas zranienia. Wtedy też dotychczasowa rana pokrywane jest świeżym, bardzo delikatnym jeszcze, naskórkiem.

W ostatnim etapie leczenia ran wymienia się fazę różnicowania (lub dojrzewania). Ta faza trwa zdecydowanie najdłużej. W trakcie tego etapu następuje przebudowa nowo powstałej tkanki bliznowatej, poprawia się wytrzymałość blizny a w kolejnych okresach czasu jej zmniejszenie i wygładzenie. Proces ten może trwać nawet kilka miesięcy lub lat.

Żeby proces prawidłowego gojenia zakończył się sukcesem, zaistnieć muszą (w dokładnie określonej kolejności i określonym czasie) wszystkie wymienione fazy. Jakiekolwiek zakłócenia całego złożonego procesu w jakim uczestniczy nasza skóra na całym etapie jej leczenia może skutkować zakażeniami lub znacznym wydłużeniem się procesu gojenia się ran.

Wspomaganie trudno gojących się ran

Większość ran u zdrowych ludzi, zwłaszcza tych powierzchownych, goi się bez większych powikłań. Organizm w takich przypadkach doskonale wie jak ma sobie radzić. Zdarzają się jednak takie sytuacje, w których gojenie ran przebiega długo lub w sposób nieprawidłowy. Takie rany określa się terminem „ran przewlekłych”. Rany przewlekłe najczęściej nie poddają się leczeniu. Gojenie się takich ran to proces długoterminowy, często powikłany stanami zapalnymi lub nawet zakażeniami.

Do najczęstszych ran przewlekłych należą: owrzodzenia żylne, rany w zespołach stopy cukrzycowej, odleżyny a także rany pourazowe, owrzodzenia nowotworowe oraz rany o podłożu immunologicznym lub hematologicznym. Często zdarza się też, że z pozoru niewinna ranka nie chce się goić lub goi się zbyt długo. Dzieje się tak u osób w wieku podeszłym, nałogowych palaczy, u osób z obniżona odpornością lub, po prostu, na skutek złego postępowania z raną.

W gojeniu takich ran pomagają specjalistyczne opatrunki, prawidłowe oczyszczanie i zaopatrywanie ran oraz dieta (sprawdź na https://www.nestlehealthscience.pl/zarzadzanie-zdrowie/leczenie-ran/przyspieszone-gojenie-ran). O konieczności oczyszczania ran oraz zakładaniu opatrunków wiedzą praktycznie wszyscy. Mało kto jednak zdaje sobie sprawę z tego, jak istotna jest rola żywienia oraz szeroko pojętej, prawidłowej diety w trakcie całego skomplikowanego procesu jakim jest leczenie ran.

Rana to stan chorobowy. I tak samo jak podczas walki z grypą, przeziębieniem lub innymi chorobami, tak w i tym przypadku organizm ludzki potrzebuje zwiększonej dawki składników odżywczych z pożywienia. Produkty bogate w białka i węglowodany oraz zdrowe tłuszcze nie tylko przyśpieszą leczenie trudno gojących się ran ale i pomogą zwalczać ewentualne stany zapalne. Spore zasługi w leczeniu ran oraz odleżyn ma substancja zwana argininą. Ten składnik warto dostarczać organizmowi za pomocą specjalistycznych preparatów odżywczych.