Witaminy z grupy B pełnią wiele ważnych dla organizmu funkcji - wspierają m.in. układ nerwowy, sercowo-naczyniowy, immunologiczny. Podobnie jest z witaminą B5, którą inaczej nazywamy kwasem pantotenowym. Jej dostarczanie jest nam niezbędne do prawidłowego funkcjonowania - dlaczego? Jakie konkretnie pełni funkcje i gdzie możemy ją znaleźć? Sprawdź!

Właściwości witaminy B5

Bardzo ważną informacją o kwasie pantotenowym jest fakt, że stanowi składową koenzymu A oraz białka przenoszącego grupy acylowe (ACP). Biorąc pod uwagę zwłaszcza pierwszą z wymienionych tu substancji, witamina B5 w formie koenzymu A wpływa m.in. na:

  • przebieg reakcji acylowania choliny w mózgu oraz sulfonamidów w wątrobie,
  • reakcje utleniania i syntezy kwasów tłuszczowych,
  • bierze udział w syntezie cholesterolu oraz hormonów steroidowych,
  • wspiera pracę układu nerwowego oraz krwionośnego,
  • wpływa na syntezę witamin A oraz D.

Uważa się, że witamina B5 chroni serce przed chorobą niedokrwienną, działając na układ nerwowy, wspiera m.in. właściwy przebieg funkcji poznawczych (uwaga, pamięć, myślenie), pomaga też w leczeniu zapalenia wątroby. Co ważne, korzystnie oddziałuje również na skórę i włosy - przyspiesza procesy gojenia się ran oraz sprawia, że włosy są gęstsze i szybciej rosną. 

Niedobór i nadmiar witaminy B5 

Warto zauważyć, że zapotrzebowanie na witaminę B5 nie jest u wszystkich takie samo - zależy m.in. od wieku, płci czy ogólnego stanu zdrowia (najwięcej potrzebują jej kobiety w ciąży oraz w czasie laktacji). Co jednak ważne, bardzo rzadko obserwuje się jej niedobory, czego przyczyną jest powszechne występowanie kwasu pantotenowego w pożywieniu. Jeśli jednak już do nich dochodzi, zwykle źródłem niedoborów jest nieprawidłowy sposób odżywiania oraz równoczesne braki w poziomie innych witamin z grupy B. Zbyt niski poziom kwasu pantotenowego zaobserwowano także u osób nadmiernie spożywających alkohol oraz chorych na gruźlicę.

Niezależnie jednak od tego, jak mało prawdopodobne jest wystąpienie niedoborów witaminy B5, warto poznać możliwe objawy tego stanu:

  • bóle głowy, osłabienie, ogólne zmęczenie;
  • problemy z układem trawiennym - mdłości, biegunka, wymioty, bóle brzucha;
  • niepokój i bezsenność;
  • drgawki;
  • zaburzenia w pracy układu immunologicznego - częstsze infekcje;
  • wydłużenie czasu reakcji na bodźce;
  • zmiany skórne - trudności w gojeniu się ran, rogowacenie etc.
  • łysienie lub zaburzenia pigmentacji włosów;
  • zaburzenia/zahamowanie wzrostu;
  • spadek masy ciała. 

Niewątpliwie warto więc dbać o dostarczanie odpowiedniej ilości witaminy B5, tym bardziej, że nie stwierdzono jej toksycznego wpływu. Opisywany tu składnik jest witaminą rozpuszczalną w wodzie, co łączy się z faktem, że ewentualny nadmiar jest usuwany z moczem. Co jednak istotne, eksperci wskazują, że przekraczanie terapeutycznych dawek i nieprawidłowa suplementacja może skutkować biegunką lub wywołać reakcję uczuleniową. 

Źródła kwasu pantotenowego - czy potrzebna jest suplementacja?

Osoby zdrowe, które nie są na restrykcyjnej diecie, zwykle nie potrzebują dodatkowej suplementacji. Niewątpliwie z większym zapotrzebowaniem na witaminę B5 mamy do czynienia w okresie przedłużającego się stresu lub w czasie odchudzania. Zdarza się, że zwiększone dawki polecane są także w przypadku problemów z trądzikiem lub słabą kondycją włosów. Podstawą w tym zakresie powinno być jednak przede wszystkim zbilansowane żywienie. Do głównych źródeł witaminy B5 zaliczamy:

  • drożdże,
  • pełnoziarniste produkty zbożowe,
  • rośliny strączkowe,
  • mięso - zwłaszcza drób oraz wieprzowina,
  • podroby - przede wszystkim wątróbka wołowa, wieprzowa oraz drobiowa,
  • ryby,
  • jaja,
  • mleczko pszczele,
  • miód,
  • ciemny ryż,
  • grzyby,
  • nasiona słonecznika,
  • orzechy ziemne,
  • produkty mleczne (mniejsze ilości).

Chcąc dostarczyć optymalną ilość kwasu pantotenowego, nie można zapominać także o owocach i warzywach, które zgodnie z piramidą żywieniową powinny być głównymi produktami, jakie spożywamy. Witaminę B5 znajdziemy m.in. w awokado, bananach, pomarańczach, melonach oraz ziemniakach, kukurydzy, brokułach i kalafiorze - na zdrowie!