Czy zwierzęta czują?

W najnowszym numerze „European Journal of Social Psychology” ukazał się artykuł polskich i niemieckich badaczy (Uniwersytet Warszawski, Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, Instytut Psychologii PAN, Uniwersytet w Bonn), którzy postanowili sprawdzić, jakie emocje ludzie przypisują zwierzętom oraz jak różnią się ich postawy w tym zakresie w zależności od tego, czy jedzą mięso czy nie.

Naukowcy chcieli wykazać w badaniu, która z hipotez jest prawdziwa – czy ta, że osoby, które jedzą mięso, postrzegają zwierzęta jako niezdolne do odczuwania ludzkich emocji i w ten sposób podkreślają ich odmienność, czy może ta, iż wegetarianie przypisują zwierzętom ludzkie cechy.

Badanie udowodniło, że wegetarianie przypisują zwierzętom więcej ludzkich cech niż osoby mięsożerne. Dzieje się tak zwłaszcza gdy chodzi o zwierzęta hodowlane. Trochę inaczej sytuacja wygląda w przypadku zwierząt domowych, którym żadna z badanych grup nie odmawia umiejętności przeżywania emocji.

Zdaniem naukowców wpływ na sposób, w jaki ludzie postrzegają zwierzęta ma ich światopogląd. – Osoby mięsożerne mają skłonność do definiowania swojej grupy jako lepszej od innych np. grupy osób nie jedzących mięsa, podczas gdy dla wegetarian hierarchiczna struktura społeczna ma mniejsze znaczenie – tłumaczy dr Marek Drogosz z SWPS i IP PAN.  – Nie bez znaczenia pozostaje także to, że ludzie postrzegają zwierzęta przez pryzmat swoich działań – osoby, które jedzą produkty mięsne, przypisują zwierzętom mniej ludzkich cech – dodaje.

Z badania wynika, że zarówno wegetarianie, jak i osoby jedzące mięso w podobny sposób opisują pierwotne emocje (tj. strach, wściekłość) u zwierząt hodowlanych i domowych. W istotnym stopniu różnią się natomiast, jeśli chodzi o emocje wtórne (tj. melancholia, poczucie winy). Wegetarianie dostrzegają je zarówno u zwierząt hodowlanych, jak i domowych, natomiast osoby drugiej grupy badanej w dużo mniejszym stopniu przypisują je zwierzętom hodowlanym niż domowym.


Projekt został oparty na trzech badaniach przeprowadzonych w 3 językach – niemieckim, polskim i angielskim. Badaniu poddano dwie grupy – osoby jedzące mięso oraz wegetarian i wegan. Badania realizowano w 2009 r. i 2010 r. za pomocą ankiety internetowej i papierowej. Uczestniczyły w nim w sumie 522 osoby, w tym 228 osób jedzących mięso. Badanie przeprowadzili: dr Michał Bilewicz (UW), dr Marek Drogosz (SWPS, IP PAN) i Roland Imhoff (Uniwersytet w Bonn).