Które znamię jest niebezpieczne?

Przychodząc na świat posiadamy już na swojej skórze pieprzyki i znamiona, które u każdego z nas są wrodzonymi nieprawidłowościami skórnymi. Spowodowane są one przede wszystkim niedoborem lub nadmiarem któregoś ze składników tkankowych. Znamiona bardzo często pojawiają się na skórze w większych ilościach wraz z wiekiem i utrzymują się na ciele przez całe życie.

Znamiona mogą posiadać bardzo zróżnicowaną formę, kształt a także kolor. Pojawiają się również na każdej części ciała. Mogą stać się niebezpieczne w przypadku podrażnienia mechanicznego lub promieniowania UVB, ulegając w ten sposób modyfikacji w złośliwy nowotwór skóry- czerniaka.

Znamiona barwnikowe dzielimy na dwie grupy. Pierwszą z nich są melanocytowe, a drugą komórkowe.

Znamiona melanocytowe nie powodują żadnych dolegliwości. Mogą posiadać różnego rodzaju barwy i kształty, są płaskie i powiększają się wraz ze wzrostem. Liczniej pojawiają się latem, bądź na starość. Istnieją również tzw. Znamiona błękitne, które nie powinny wzbudzać naszego zaniepokojenia. Mogą one przybierać barwę od jasnoniebieskiej aż do czarnej i umiejscowione są z reguły na twarzy i kończynach.

Znamiona komórkowe – każdy z nas posiada ich co najmniej kilkanaście. Nie są niebezpieczne i potrafią przyjmować różnorodne kształty- od małych guzków, poprzez wypuklenia, brodawki, owłosienia i płaskie plamki.

Zła wiadomość - czerniak

Czerniak najczęściej występuje u kobiet. Wcześnie wykryty jest jednak w 90% uleczalny. W przypadku znamion najważniejsza jest profilaktyka.

Chociaż czerniak może pojawić się u każdego, to w grupie zwiększonego ryzyka znajdują się osoby:
             - z uwarunkowaniami genetycznymi (liczne znamiona, przypadki zachorowań w rodzinie),
            - o jasnym fototypie skóry (jasna karnacja, oczy i włosy),
             - często korzystające z solarium,
             - narażone na poparzenia słoneczne, szczególnie w dzieciństwie.

Pod okiem specjalisty

Pół minuty wystarczy, aby dermatolog ocenił, czy dane znamię barwnikowe jest niebezpieczne. W tym celu przeprowadza się szybkie i bezbolesne badanie dermatoskopowe. Lekarz ogląda dobrze oświetlone znamię w dużym powiększeniu i ocenia jego powierzchnię. Zwraca uwagę na ewentualne asymetrie, brzegi, kolor, średnicę i strukturę ,,pieprzyka”, także w głębszych warstwach skóry. – Jeżeli jakieś znamię budzi wątpliwości, profilaktycznie usuwa się je i zleca badanie histopatologiczne. Dzięki temu ma pewność, czy dane znamię stanowi jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia pacjenta – mówi dr Agnieszka Bliżanowska, dermatolog z Centrum Dermatologii i Medycyny Estetycznej WellDerm. Badanie dermatoskopowe powinno się wykonywać co najmniej raz w roku, zwłaszcza po okresie intensywnej ekspozycji na słońce. W przypadku osób z grupy ryzyka, takie wizyty kontrolne powinno się powtarzać częściej.  

Jak samodzielnie badać znamiona?

Według statystyk około 25% czerniaków złośliwych powstaje w obrębie już istniejących znamion barwnikowych. Można je przetestować samodzielnie korzystając z metody ABCDE oraz metody ,,brzydkiego kaczątka”.

Metoda ABCDE, gdzie:
A oznacza asymetrię (ang. asymmetry) - jedna połowa znamienia nie powinna różnić się od drugiej;
B oznacza brzegi (ang. border) – niepokojące są nieregularne krawędzie, nieostrości;
C oznacza kolor (ang. color) – źle, kiedy jest niejednolity i różny w różnych częściach znamienia;
D oznacza średnicę (ang. diameter) – na cenzurowanym są wszystkie znamiona, których średnica przekracza 5 mm;
E oznacza ewolucję (ang. evolution, elevation) – zastrzeżenia budzą wszystkie znamiona, które zmieniły się w czasie, uległy uwypukleniu.

Metoda ,,brzydkiego kaczątka”:
U tej samej osoby znamiona barwnikowe wyglądają zazwyczaj podobnie – mają podobne kształty, kolor, wielkość. ,,Brzydkie kaczątko” to takie znamię, które nie przystaje do pozostałych, przez co może być uznane za potencjalnie niebezpieczne.