Nie tylko książki

Książka żyje długo…

Książki mają dużą żywotność. Są uznawane z przynajmniej stosunkowo dobrą podstawę naukową przez kilkadziesiąt lat. Po części wynika to z faktu, że zwykle poziom ich szczegółowości nie dorównuje poziomi szczegółowości artykułów w czasopismach naukowych, a po części z tego, że i zakres przedstawianej wiedzy jest większy, więc nie dezaktualizuje się ona jako całość.

…ale za długo powstaje

Zebranie materiału, prace edycyjne i zwyczajny cykl wydawniczy dla książek sprawiają, że większość z nich wymaga korekty jeszcze przed wydrukiem. Właśnie dlatego wydawnictwa naukowe mają z konieczności charakter dość ogólny i stanowią raczej pierwszy etap zapoznawania się ze specjalistyczną wiedzą. Oczywiście praca wykonana przez autorów książek jest ważna, ponieważ potrafią oni spojrzeć na swoją dziedzinę w miarę ogólnie, a to ma znaczenie, natomiast nie można przez to uznawać książek za źródła pełnej wiedzy.

Tu wchodzą czasopisma

To czasopisma naukowe – mimo swoich niedociągnięć i niedoskonałości systemu recenzowania treści – pozostają źródłem najaktualniejszej wiedzy. Ze swej natury nowe informacje mogą być niedostatecznie sprawdzone lub mogą się później okazać nawet błędne (co w książkach zdarza się rzadziej), ale jeśli chodzi o aktualność, to czasopisma wyprzedają wszystkie inne źródła wiedzy (przynajmniej tej wstępnie zweryfikowanej – dlatego w tym zestawieniu nie uwzględnia się internetu).

Spowalniacze czasopism

Wiedza publikowana w czasopismach czasem bardzo szybko się dezaktualizuje. Ukazują się nowe informacje, nowe badania, nowe hipotezy. Dlatego czynnikiem ograniczającym jest już nie tylko sam cykl wydawniczy, ale również czas dystrybucji. To z tego powodu najlepsze księgarnie internetowe, takie jak ABE, wybrane tytuły mają dostępne od ręki. Trzeba po prostu zdać sobie sprawę z tego, że już po miesiącu lub po kwartale mogą ukazać się nowe wyniki badań, które w zupełnie nowym świetle postawią wiele aktualnie prowadzonych projektów badawczych. Środowisko akademickie, przyspieszając rozwój wiedzy, samo na sobie wymusiło jeszcze szybszą pracę i w pewnym zakresie odesłało do lamusa książki. One są dobre, jeśli chodzi o studiowanie elementarnych reguł rządzących daną dziedziną, ale im bardziej szczegółowa staje się niezbędna wiedza, tym większą uwagę skupia się na periodykach o krótszym cyklu wydawniczym.