Bajkoterapia – co to takiego, jak z niej korzystać

Bajki terapeutyczne służą przede wszystkim zmniejszaniu, bądź niwelowaniu lęku u dzieci. Mają za zadanie redukcję problemów emocjonalnych malucha, a także wprowadzenie stanu relaksu. W jaki sposób bajka ma zredukować dziecięce lęki? Otóż bajka terapeutyczna jest tworzona, układana w specyficzny sposób.

Z silnymi emocjami i trudnymi doświadczeniami zmierza się bohater bajki. Bohaterem może być jakieś dziecko, bądź zwierzę. Dzieci mają często skłonność wcielania się w rolę, więc brną przez problem razem z bohaterem. Otoczka bajki zapewnia im spokój i bezpieczeństwo. Pozytywnie oddziałuje też bliskość osoby czytającej, jeśli dziecko nie czyta bajki samodzielnie. Przez to, że z problemem zmierza się ktoś inny, maluch nie czuje się wyśmiewany i może z boku przyjrzeć się podjętemu przez bohatera sposobowi radzenia sobie.
Bajkoterapia jest określana również jako leczenie bajkami. Bajki nie są czytane dla samego czytania, ale uruchamiają szereg zadań, między innymi: redukcję napięć, wyciszenie lęków, naukę rozwiązywania problemów, rozwój empatii. Pokazują też, że w dążeniu do celu trzeba być wytrwałym, że poprawa sytuacji jest dopiero efektem końcowym podejmowanych działań.

Zasadniczo wyróżniamy trzy rodzaje bajek:
- relaksacyjne – ich celem jest przede wszystkim wyciszenie i uczucie odprężenia. Dziecko może zamknąć oczy i wyobrażać sobie opowiadane rzeczy (czyli jest w nich miejsce na przeprowadzanie wizualizacji).
- psychoterapeutyczne – mają rozbudowaną fabułę o charakterze leczniczym. Bohater zmierza się z lękiem i pokazuje jak sobie z nim radzić. Celem jest udzielenie maluchowi wsparcia i wywołanie w nim pozytywnych emocji.
- psychoedukacyjne – mają doprowadzić do zmiany negatywnych zachowań występujących u dziecka (na przykład wyśmiewanie kolegów). Ponieważ negatywne zachowanie zostaje przeniesione na osobę bohatera, dziecko może niejako z boku przyjrzeć się temu zachowaniu i jego konsekwencjom. Nauka odbywa się więc w dość bezpiecznych dla szkraba warunkach.

Żeby bajka wypełniała ważne zadania, powinna:
- mieć prosty, zrozumiały dla dziecka przekaz
- ukazywać rozwiązywanie problemów w sposób realny
- być wzbogacona humorystycznie
- dobrze się kończyć.

Warto jest sięgnąć po bajki terapeutyczne, gdy dziecko czeka na ważne wydarzenie, na przykład musi pójść do dentysty lub do szpitala (na przykład „Franklin idzie do szpitala”), bądź ma sprecyzowane lęki (na przykład „Franklin boi się ciemności”). Bajka taka pomoże dziecku oswoić się i zmierzyć z rzeczywistością.