Często zdarza się, że nasz organizm dokonuje takiej oceny zanim jeszcze zrozumiemy dlaczego, jak wtedy gdy „wzdrygamy“ się słysząc głośny hałas zanim jeszcze zorientujemy się, czy to wybuch bomby czy salwy na wiwat. Nasz mózg decyduje nieraz o reakcji za nas, a dopiero po chwili uświadamiamy sobie, co się dzieje, zastanawiamy, czy reakcja jest właściwa, czy możemy jakoś ją skorygować. Dlatego mówi się, że nieraz nie jesteśmy świadomi własnych emocji lub ich źródeł, a nawet gdy je świadomie odczuwamy, to możemy nie zdawać sobie sprawy z tego, jak silnie na nas wpływają.

Dorota Kobylińska, psycholog emocji z Uniwersytetu Warszawskiego poucza, że  rozumienie emocji jest efektem rozwoju samoświadomości. Wyrażanie emocji okazuje się kluczowe dla naszego dobrostanu – czyli poczucia zadowolenia z życia, możliwości rozwoju, ale też dla zdrowia. Przeciwieństwo wyrażania, czyli tłumienie emocji, jest dobrze zbadaną strategią, która okazuje się mieć niekorzystne konsekwencje. Tłumienie powoduje bowiem, że nie okazujemy emocji na zewnątrz, ale emocja ta nadal wpływa na nasz organizm, na to co dzieje się wewnątrz nas. Tłumienie podnosi napięcie i pobudzenie organizmu, utrudnia relacje interpersonalne (każdy z nas wie, jak ciężko rozmawia się z osobą o kamiennej twarzy), powoduje nawet problemy z pamięcią. Akceptacja i właściwe wyrażanie emocji może zatem np. uchronić nas przed problemami psychosomatycznymi, ułatwić kontakty z innymi, a także pomóc być w lepszym kontakcie z samym sobą, co wpływa korzystanie np. na nasz rozwój, samorealizację i samoocenę.

Badanie na emocjach

Wiosną 2010 roku Instytut Badawczy Pentor przeprowadził na zlecenie marki Kimberly-Clark ogólnopolskie badanie emocji. Badanie zostało przeprowadzone metodą CAPI w kwietniu tego roku. Okazało się wówczas, że większość Polaków (72%) zgadza się ze stwierdzeniem, że dawanie wyrazu swoim emocjom jest dobre dla zdrowia. 71% badanych uważa, że wyrażanie emocji przez kobiety jest społecznie bardziej akceptowane, niż wyrażanie ich przez mężczyzn. Co ważne, jesteśmy przekonani, że osoby, które potrafią dać wyraz swoim emocjom są szczęśliwsze. Taką odpowiedź zaznaczyło aż 69% badanych. Prawie tyle samo z nas (68%) woli osoby, które potrafią dać wyraz swoim emocjom. - Współczesne badania psychologiczne pokazują, że emocje są nieodłączną częścią racjonalności. Zgodnie z tym, co sądzą Polacy, psychologia potwierdza zatem, że przeżywanie i okazywanie emocji jest bardzo potrzebne. Prawdą jest także, że wciąż istnieje większe społeczne przyzwolenie na okazywanie emocji przez kobiety, choć myślę, że współcześni mężczyźni już częściej okazują emocje niż ich ojcowie i dziadkowie  – dodaje psycholog. Okazując emocje możemy oczekiwać wsparcia innych, którzy nie dowiedzą się o naszym stanie, gdy będziemy tłumić swoje uczucia. To pomaga radzić sobie z negatywnymi emocjami i bardziej cieszyć się pozytywnymi. Jeśli zatem ktoś unika okazywania emocji, inne osoby tracą ważne informacje, które mogłyby od danej osoby otrzymać. Porozumienie staje się trudne. Okazując emocje mamy lepszy kontakt z innymi, bardziej satysfakcjonujące relacje, a to z kolei jeden z najważniejszych czynników przyczyniających się do poczucia szczęścia – wyjaśnia Dorota Kobylińska, psycholog emocji.

Kobiety częściej niż mężczyźni zgodziły się z opiniami, że „duszenie” w sobie emocji jest niekorzystne dla zdrowia (78%), że osoby, które potrafią dać wyraz swoim emocjom są szczęśliwsze (73%) oraz że wolą osoby, które swobodnie wyrażają swoje emocje niż te, które je ukrywają (73%). Prawie 60% kobiet twierdzi również, że gdyby zobaczyły na ulicy osobę, która płacze, podeszłyby i zaoferowały pomoc. Z kolei mężczyźni, częściej niż kobiety deklarowali, że łatwiej jest im kogoś skrytykować, niż powiedzieć, że kogoś kochają (48%), co zgodne jest ze stereotypową opinią, że mężczyznom łatwiej okazywać jest negatywne emocje niż pozytywne.