Badanie kolposkopowe trwa zaledwie kilka minut, a jego przebieg można obserwować na ekranie. Wynik badania uzyskujemy od razu po jego zakończeniu. Po badaniu otrzymujemy również zdjęcia. Kolposkopia może być wykonywana wielokrotnie, jest także bezpieczna dla kobiet w ciąży.

Na czym polega badanie?    

Warto wiedzieć, że badanie szyjki macicy nie służy wyłącznie wykrywaniu raka szyjki. Jest to badanie sprawdzające stan jej zdrowia. Kolposkopia polega na obserwacji powierzchni szyjki macicy, dolnej części jej kanału, pochwy oraz sromu. Badanie kolposkopowe polega głównie na obserwacji części pochwowej szyjki macicy po jej uwidocznieniu we wzierniku, oczyszczeniu ze śluzu i oświetleniu. Na powierzchni szyjki mogą rozwijać się niebezpieczne choroby, których nie da się dostrzec podczas zwykłego badania. Podczas kolopskopii lekarz jest w stanie uzyskać trójwymiarowy obraz pochwy w powiększeniu do 50 razy, a posługując się kolpomikroskopem – nawet do 400 razy. W ten sposób dokonuje się trzykrotnej obserwacji. Pierwszej przed usunięciem wydzieliny pochwowej z szyjki macicy, drugiej po przemyciu solą fizjologiczną, natomiast  trzeciej po przemyciu 3% roztworem kwasu octowego, bądź 5% roztworem kwasu mlekowego.

Jak się do niego przygotować?

Badanie jest bezbolesne i nie wymaga żadnego znieczulenia. Podczas zabiegu ocenia się budowę, przejrzystość, barwę nabłonka, a także rysunek naczyń krwionośnych. Poddanie się badaniu nie wymaga specjalnych przygotowań. Na kilka dni przed jego wykonaniem nie powinno się współżyć seksualnie, poddawać badaniu ginekologicznemu, wykonywać irygacji, stosować preparatów dopochwowych. Nie wykonuje się także badania w okresie krwawienia miesiączkowego. Nie ma ograniczeń wiekowych do wykonania kolposkopii, z uwagi na konieczność założenia wziernika pochwowego wykonuje się ją u kobiet, które rozpoczęły współżycie.

Przed badaniem informuje się o przebytych chorobach narządu rodnego, porodach, ostatnich miesiączkach. Trzeba zgłosić uczulenie na jod i skłonności do krwawień (skazy krwotoczne). Jedynie w ok. 2% przypadków nie udaje się uwidocznić powierzchni szyjki macicy ze względu na zmiany anatomiczne bądź bliznowate. Kolposkopię można przeprowadzić przy każdym badaniu ginekologicznym.

Powinnyśmy również rozważyć przeprowadzenie kolposkopii w przypadku:
    nieprawidłowych wyników badań cytologicznych;
    stwierdzenia zakażenia wirusem HPV (np. dodatni wynik testu HPV, kłykciny kończyste itp.);
    tzw. nadżerki, przerostu, polipa szyjki macicy;
    plamień z dróg rodnych;
    upławów i nawracających zapaleń pochwy lub sromu;
    przed planowanymi zabiegami przeprowadzanymi na szyjce macicy np. wymrażaniem.

Kolposkopia w wielu przypadkach pozwala odstąpić od leczenia zmian niepodejrzanych onkologicznie, które wymagają jedynie obserwacji. Dotyczy to zwłaszcza ektopii gruczołowych powszechnych u młodych kobiet, których nie należy leczyć metodami inwazyjnych zwłaszcza przed pierwszym porodem. Zdrowa szyjka macicy jest kobiecie potrzebna do zajścia w ciążę, donoszenia i urodzenia dziecka w sposób bezpieczny. Niewskazane jest usuwanie nadmiernych fragmentów szyjki czy też jej okaleczanie. Jakikolwiek zabieg na szyjce macicy powinien być poprzedzony kolposkopią, która uniemożliwia błędne rozpoznanie. Zaletą tego badania jest jego nieinwazyjność, bezbolesność i krótki czas trwania. Już po kilku minutach znany jest wynik badania. Kolposkopia może być wykonywana wielokrotnie, jest bezpieczna nawet u kobiet w ciąży.

Kolposkopia jest badaniem najlepiej wykrywającym stany przedrakowe i raka szyjki macicy. Dlatego w realizowanym programie profilaktyki raka szyjki macicy pacjentki z nieprawidłowym wynikiem cytologicznym kierowane są właśnie na to badanie. Rak szyjki rozwija się stosunkowo wolno, nawet w ciągu 8-12 lat, co jest efektem złożoności procesu jego powstawania. Na szyjce pojawiają się zmiany wyglądu nabłonka, które umożliwiają wykrycie zmian przednowotworowych i wczesnonowotworowych podczas każdej wizyty u ginekologa. Ten nowotwór jest rzadkim zjawiskiem w krajach Europy Zachodniej, niestety inaczej jest w Polsce. Co roku zapada na niego ok. 4000 Polek, a wskaźnik umieralności przekracza 50%. Ryzykiem obarczone są także młode kobiety. Choroba rozwija się w konsekwencji zaniedbania profilaktyki. Dzięki kolposkopii udaje się wykryć wczesną postać raka szyjki macicy w stadium, które jest wyleczalne, a bardzo często nie daje jeszcze objawów klinicznych. Trafność kolposkopii w wykrywaniu wczesnej postaci raka szyjki macicy wynosi 81-97%, zaś połączenie kolposkopii z badaniem cytologicznym daje w tych przypadkach niemal 100% wykrywalność. Najlepszą metodą weryfikacji histopatologicznej zmian szyjkowych jest biopsja celowana, czyli pobranie wycinków pod kontrolą kolposkopu.

Kolposkopia umożliwia różnicowanie infekcji, takich jak BV, drożdżakowe zapalenie pochwy (grzybica), rzęsistkowica, zakażenie wirusem HPV. Infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze prowadzące do przewlekłych stanów zapalnych dróg rodnych, a ich niebezpiecznym następstwem może być erytroplakia, czyli tzw. nadżerka. Na wygląd i stan szyjki macicy wpływają przebyte porody, poronienia i związane z tym uszkodzenia mechaniczne szyjki macicy, antykoncepcja hormonalna, ryzykowne zachowania seksualne (np. częste zmiany partnerów wiążą się z większym ryzykiem zakażenia wirusem HPV, opryszczką narządów płciowych, rzęsistkowicą czy chlamydiozą). Częściej nieprawidłowe obrazy dotyczące nabłonka szyjki macicy obserwuje się u kobiet stosujących tampony higieniczne, spermicydy, kapturki naszyjkowe lub krążki pochwowe. We wszystkich sytuacjach mogących zaburzyć równowagę mikrobiologiczną układu moczowo-płciowego zaleca się stosowanie doustnych probiotyków ginekologicznych, np. LaciBios  Femina, Provag.

By uniknąć wszelkich schorzeń nie bójmy się profilaktyki, która często potrafi uratować nam życie. Badanie cytologiczne wykonywane raz do roku umożliwi nam kontrolę nad własnym stanem zdrowia. Przy najbliższej wizycie u ginekologa zapytajmy także o kolposkopię. To dzięki temu badaniu znacznie zwiększa się szansa rozpoznania zakażeń i stanów zapalnych szyjki macicy oraz wybranych chorób przenoszonych drogą płciową.