|
||
Strona główna > Dział: Kultura > Artykuł: Krzyżówka - Anita Halina Janowska Krzyżówka - Anita Halina Janowska |
||
| Gdy we wrześniu 1939 roku Niemcy wprowadzili w Łodzi przepisy prawne III Rzeszy, sześcioletnia dziewczynka widoczna na okładce stała się „żydowską krzyżówką pierwszego stopnia” („ein jüdischer Mischling ersten Grades”). Tak bowiem zgodnie z Ustawami Norymberskimi nazywano dziecko Żydówki i Niemca. | ||
![]() "Krzyżówka" jest opowieścią autobiograficzną. Dowiadujemy się z niej o rodzinie żyjącej pod okupacją niemiecką w nieustannym poczuciu zagrożenia, o niezwykłych losach żydowskich krewnych autorki, a także o jej dorastaniu w skomplikowanych powojennych czasach. Wówczas najważniejszą sprawą staje się dla niej poszukiwanie własnej tożsamości ideowej, religijnej oraz − przede wszystkim − tożsamości narodowej. Najpierw czuła się winna wobec Niemców, że jest Żydówką, później − wobec Polaków i Żydów − że jest Niemką. Wewnętrzny konflikt rzuca cień na całe jej życie. Nikogo i nigdy nie kochała tak bardzo, jak swego ojca − Niemca. Uratował żydowską żonę, żydowskie dzieci, a tuż przed końcem wojny wpadł w „kocioł” zastawiony na AK-owską grupę konspiracyjną przez NKWD. Zginął bez wieści w sowieckim łagrze. Nie uwalnia to autorki od poczucia winy za niemieckie zbrodnie. Gdy po wojnie, a zwłaszcza po pogromie kieleckim Żydzi boją się ujawniać swoje pochodzenie, ona je manifestuje. Przebywa w żydowskim sanatorium, w żydowskim domu dziecka i nie ukrywa tego w polskim środowisku. Dla kogoś z ustawicznym poczuciem winy, najbezpieczniejszym azylem okazuje się samotność. Książka kończy się listem do „pierwszej miłości”, chłopca, z którym się rozstała: Całuję Cię serdecznie – H. Anita Halina Janowska (ur. 1933, pseud. Halina Sander) - artysta muzyk, socjolog, pisarka. Jest doktorem nauk humanistycznych, autorką książek i artykułów z dziedziny kryminologii i psychologii społecznej. W 1988 roku ukazała się jej powieść dokumentalna ...mój diabeł stróż. Listy Andrzeja Czajkowskiego i Haliny Sander. Adaptację sceniczną powieści (napisaną przez autorkę wraz z Anną Schiller) prezentował w roku 1999 Teatr Mały. Krzyżówka, wydana po raz pierwszy w 1996 roku, otrzymała Nagrodę Księgarzy (Premira Literacka Miesiąca).
Zapraszamy do dyskusji... Twój komentarz dodaj Inne artykuły:
|

















