Po pięciu zalecanych dawkach liczba hospitalizacji dzieci z powodu zakażeń dolnych dróg oddechowych spadła do 0%, a całkowity koszt profilaktyki dla jednego dziecka był niższy od przeciętnej hospitalizacji.

Wirus RS

Wirus RS (syncytialny wirus oddechowy) odpowiedzialny jest za 64 miliony zakażeń rocznie i 160 000 zgonów wśród całej światowej populacji. U osób dorosłych zakażenie z reguły ma łagodny przebieg, natomiast u niemowląt wirus staje się przyczyną nawet do 50% wszystkich przypadków zapaleń płuc i 90% przypadków zapaleń oskrzelików. Wirus najczęściej atakuje dzieci do 2. roku życia. Nieodpowiednio leczony może być śmiertelny -  w USA każdego roku z powodu zakażenia RSV umiera kilkaset niemowląt. W szczególnym niebezpieczeństwie znajdują się wcześniaki, które rodzą się z niedojrzałym układem odpornościowym oraz niewykształconym w pełni układem oddechowym. Wirus RS atakuje ponad 70% z nich. Najgroźniejszy jest dla nich okres między listopadem a marcem, dlatego tak istotna jest w tym czasie odpowiednia opieka i terapia. Zgodnym zdaniem ekspertów najważniejsza jest profilaktyka wśród najmłodszych, którą należy rozpocząć miesiąc przed początkiem sezonu zachorowań – w październiku.

Ochrona

Skuteczną ochronę niemowląt zapewnia immunizacja paliwizumabem. Jest to jedyny dostępny lek o potwierdzonym bezpieczeństwie, który skutecznie chroni przed zakażeniem wirusem RS i gwarantuje lepszą kondycję zdrowotną dziecka oraz poźniejszy standard życia. Preparat zwiększa również ogólną odporność organizmu, dzięki czemu dzieci stają się mniej podane na inne zagrożenia, takie jak coraz groźniejsza świńska grypa. Profilaktykę, która obejmuje 5 dawek preparatu, dzieci z grupy ryzyka powinny przyjmować raz w miesiącu. Dane epidemiologiczne wskazują, że szczyt zachorowań wywołanych wirusem RS przypada na okres między listopadem a marcem, a więc wcześniaki z grup wysokiego ryzyka powinny zostać zabezpieczone paliwizumabem na miesiąc przed rozpoczęciem sezonu.

Refundacja

„W sezonie 2008/2009 wcześniak z grupy najwyższego ryzyka otrzymały przeciwciała monoklonalne przeciwko wirusowi RS, i tym samym ziściły się wieloletnie starania polskich neonatologów o refundację tej tak ważnej profilaktyki.” – mówi prof. Maria Katarzyna Borszewska – Kornacka, Konsultant dla województwa Mazowieckiego w dziedzinie Neonatologii. W zeszłym roku Ministerstwo Zdrowia przyznało refundację preparatu zabezpieczającego przed wirusem RS dla najbardziej potrzebujących dzieci. Dzięki decyzji Minister Ewy Kopacz profilaktyką objęto 557 dzieci w 25 ośrodkach w całym kraju. Jak wynika z przeprowadzonych analiz, program immunizacji zrealizowany w zeszłym sezonie okazał się skuteczny – zdecydowanie zmniejszył liczbę i złagodził przebieg epizodów zakażeń dolnych dróg oddechowych. Odsetek pacjentów hospitalizowanych z przyczyn oddechowych spadł z 10,2% po pierwszej dawce, do 0 % po piątej dawce preparatu. W tym roku Ministerstwo Zdrowia zwleka z podjęciem decyzji o refundacji.

Prof. Ewa Helwich, Konsultant Krajowy w dziedzinie Neonatologii, wspólnie ze środowiskiem neonatologów, od lat walczy o refundację preparatu. „Mamy nadzieję, że tegoroczna akcja udowodniła, iż podanie paliwizumabu profilaktycznie, przeciw wirusowi RS, jest nie tylko potrzebne, ale konieczne. Efektywność leczenia wcześniaków paliwizumabem jest niezaprzeczalna, a przede wszystkim korzystna finansowo. Podanie 5 dawek preparatu jest znacznie tańsze od przeciętnej hospitalizacji dziecka, nie mówiąc już o aspektach etycznych i powikłaniach, które mogą skutkować trwałym kalectwem, a nawet śmiercią. Efekty immunizacji dowodzą, że decyzja Pani Minister Ewy Kopacz była nie tylko słuszna, ale i ważna. Wszyscy liczymy na to, że również w tym roku Ministerstwo Zdrowia będzie przychylne najmłodszym pacjentom i zapewni im właściwą opiekę”  - mówi prof. Helwich.

„Wirus RS w miesiącach jesienno-zimowych powoduje większość zakażeń układu oddechowego, a u noworodków urodzonych z masą ciała poniżej 1000g stanowi zagrożenie życia. Takie zakażenie niweczy często efekty bardzo intensywnego i kosztownego leczenia trwającego czasem 5-6 pierwszych miesięcy życia tych dzieci. Wraz z nastaniem jesieni oczekiwania nasze, ale przede wszystkim rodziców wcześniaków dotyczą możliwości kontynuacji profilaktyki w sezonie 2009/2010. Czekamy wszyscy z niecierpliwością na pozytywne decyzje Ministerstwa Zdrowia i NFZ. Wierzymy, że te organy nie zawiodą i w tym roku ponownie będziemy mogli podjąć wysiłek objęcia profilaktyką, co najmniej podobnej grup dzieci jak w roku ubiegłym.” – mówi prof. Borszewska – Kornacka.

Lekarze i rodzice najsłabszych dzieci czują się bezsilni wobec rozpoczynającego się sezonu infekcji. Na początku listopada wciąż nie ma możliwości podjęcia działań profilaktycznych, chociaż jest dostępny preparat, który może uchronić niemowlęta przed zarażeniem. Zwłoka w podjęciu decyzji w sprawie refundacji programu profilaktyki wcześniaków naraża je na zakażenie wirusem RS i wynikające z tego ciężkie powikłania. Należy mieć nadzieję, że urzednicy usłyszą głos lekarzy neonatologów oraz rodziców, którzy nie chcą zgodzić się na oszczędności kosztem swoich dzieci. Aby zdążyć pomóc dzieciom  Ministerstwo Zdrowia powinno podjąć decyzję o refundacji jak najszybciej.