Kampania „Nie pakuj się do trumny, zrób cytologię” została zrealizowana na podstawie zwycięskiego projektu w konkursie „Znajdź Haka na Raka” – ostatniego etapu II edycji Ogólnopolskiego Programu dla Młodzieży „Mam Haka na Raka”. Autorski pomysł licealistów z I Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Lublinie opiera się na grze słownej. W spocie telewizyjnym widać kobietę, która pakuje się jakby dokądś wyjeżdżała. Dopiero w kolejnym ujęciu, gdy kamera oddala się, widać, że swoje ubrania wkłada do trumny zamiast do walizki, ponieważ zaniedbywała badania profilaktyczne.  Kampania adresowana jest do kobiet w wieku 25-59. Jej głównym celem jest przekonanie Polek do regularnego wykonywania badań cytologicznych, pozwalających na wczesne wykrycie zmian nowotworowych, co daje możliwość całkowitego powrotu do zdrowia. Zadaniem kampanii jest również zmiana przekonań kojarzących nowotwory z pewną śmiercią.

„Rak szyjki macicy to drugi co do częstości występowania nowotwór u kobiet - każdego dnia z powodu tej choroby umiera 5 Polek. Zarówno współczynnik zachorowalności jak i umieralności na raka szyjki macicy w naszym kraju jest jednym z najwyższych w Europie. Te dramatyczne dane jednoznacznie wskazują na potrzebę organizacji kampanii, która będzie przekonywała Polki do podejmowania ratujących życie i zdrowie badań profilaktycznych” – mówi dr Janusz Meder, Prezes Polskiej Unii Onkologii. Kampania została oceniona jako bardzo dobra przez środowiska onkologów, pacjentów oraz specjalistów w dziedzinie marketingu społecznego. W ramach projektu przygotowano reklamę telewizyjną, spot radiowy, plakat oraz serwis internetowy www.zrobcytologie.pl. Aby kampania mogła dotrzeć do jak największej liczby odbiorców, jej emisja obejmie teren całego kraju i będzie trwała przez pół roku.„Kampania jest dziełem młodzieży i to jest jej mocną stroną. Młodzi ludzie grają nieoczywistymi skojarzeniami i nie boją się kontrowersji – stworzyli kampanię, obok której nie można przejść obojętnie. Wierzymy, że ten odważny apel licealistów przekona kobiety do wykonywania regularnych badań cytologicznych” – mówi Jerzy Toczyski, Prezes Zarządu, Dyrektor Generalny GlaxoSmithKline Pharamceuticals, partnera strategicznego programu.

Rak szyjki macicy – podstawowe fakty

Główną przyczyną raka szyjki macicy jest zakażenie wirusem HPV. Wbrew rozpowszechnionej opinii, rak w szyjki macicy nie jest chorobą dziedziczną, ani uwarunkowaną genetycznie. Naukowcy udowodnili, że wywoływany jest on przez pewne typy wirusa nazywanego wirusem brodawczaka ludzkiego lub w skrócie HPV. Istnieje ponad 100 typów wirusa HPV. Większość z nich to typy niskiego ryzyka, jednak typy wysokiego ryzyka, takie jak typ 16 i 18 mogą powodować rozwój nieprawidłowych komórek, prowadzący do raka szyjki macicy.  Wirus ten łatwo się przenosi i jest szeroko rozpowszechniony. Szacuje się, że do 75% aktywnych seksualnie kobiet w ciągu swojego życia ulegnie zakażeniu wirusem HPV.

Regularne badanie cytologiczne jest skutecznym sposobem wykrywania nieprawidłowych zmian komórkowych szyjki macicy, które mogą stanowić wczesne stadium raka szyjki macicy. Jednakże badanie to nie zapobiega zakażeniu wirusem HPV, który wywołuje raka szyjki macicy. Pomaga ono natomiast w identyfikacji wczesnych oznak choroby, co pozwala na stosowanie odpowiedniej terapii. Optymalną formą profilaktyki raka szyjki macicy jest więc połączenie regularnie wykonywanych badań cytologicznych ze szczepieniem, które zapewnia 100% ochronę przed zmianami przedrakowymi, powodowanymi przez najbardziej onkogenne typy wirusa: 16 oraz 18. Zaszczepienie się nie zwalnia nas z obowiązku wykonywania regularnie badań cytologicznych.