Nawyk samokontroli

Samokontrolą nazywamy szereg zachowań umożliwiających monitorowanie stanu zdrowia przez diabetyka i odpowiednie reagowanie na zaobserwowane zmiany. Choć powinna to być czynność naturalna i odruchowa, ponad 50% diabetyków nie przeprowadza jej, narażając się w ten sposób na zwiększone ryzyko powstania nie wykrytych w porę powikłań cukrzycy czy też w skrajnych przypadkach stanów zagrożenia życia. Pełna samokontrola obejmuje: pomiary stężenia glukozy we krwi przy użyciu glukometru, kontrolę stężenia glukozy i acetonu w moczu; kontrolę ciśnienia tętniczego krwi, pomiar masy ciała, oznaczanie mikroalbuminurii w moczu, kontrolę stóp i prowadzenie „Dzienniczka samokontroli”. Należy jednak pamiętać, że glukometry i paski nie służą rozpoznaniu cukrzycy – do tego niezbędne jest badanie glukozy we krwi metodą laboratoryjną. Zestawy monitorujące służą natomiast do samodzielnej kontroli postępów w leczeniu cukrzycy.

Niewątpliwym plusem samokontroli jest to, że w łatwy sposób można ją wykonywać w większości miejsc i w codziennych sytuacjach. Daje ona odpowiedź na pytania czy należy zmienić dawkę leku, zmodyfikować posiłki lub zmniejszyć natężenie pracy fizycznej. Dowiemy się także czy stopień wyrównania cukrzycy jest zadowalający, czy nie należy szybciej zgłosić się do lekarza. Zasadnicze znaczenie dla poprawy wyników leczenia i zapobiegania powikłaniom ma współpraca na linii pacjent – lekarz. Ten drugi powinien wskazać, w jaki sposób dobrać odpowiedni glukometr biorąc pod uwagę m.in. wiek i indywidualne potrzeby chorego. Decyzja o wyborze tego urządzenia jest bardzo ważna, ponieważ będzie niezbędnym i codziennym „towarzyszem” pacjenta. Dlatego diabetyk nie powinien być pozostawiony sam sobie.

Często osoby z cukrzycą nie wiedzą, jaki glukometr wybrać z dużej ilości dostępnych na rynku. Targają nimi wątpliwości i obawy związane z kosztami jego użytkowania, możliwością dostosowania go do swoich potrzeb oraz wiarygodnością samego badania. Te i wiele innych rozważań rodzi się się w głowie pacjentów przed podjęciem decyzji o wyborze glukometru. Jak nie dać się zwariować? Spokojnie, już odnieśliśmy sukces – podjęliśmy decyzję o samokontroli, a całej reszty możemy się szybko nauczyć.

Dopasuj glukometr do własnych potrzeb

Glukometr jest urządzeniem niewielkich rozmiarów, służącym do pomiaru stężenia glukozy we krwi. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) rekomenduje takie glukometry, które przedstawiają jako wynik badania stężenie glukozy w osoczu krwi (np. wszystkie z oferty firmy Genexo). Nie trzeba wówczas samodzielnie przeliczać wyniku. Rozróżnia się glukometry fotometryczne (kolorymetryczne) i biosensoryczne (elektrochemiczne). Te ostatnie zostały znacznie udoskonalone w porównaniu do glukometrów fotometrycznych - ich działanie polega na tym, że mierzą przepływ prądu elektrycznego wywołanego przez reakcję między glukozą a odczynnikiem na pasku testowym. Do przeprowadzenia pomiaru konieczne jest nakłucie skóry, najczęściej bocznych części opuszek palców w celu uzyskania kropli krwi. Krew przenosi się na pole reaktywne suchego paska testowego, a tam dochodzi do reakcji chemicznej między enzymami (odczynnikami) na pasku testowym a glukozą z krwi.