Kobieta spodziewająca się swego upragnionego maluszka, czekająca na pojawienie się go na świecie, powinna w tym szczególnym i niepowtarzalnym czasie zadbać o stan swojego zdrowia, by jej ciąża przebiegała w prawidłowy sposób. Dlatego tak ważne jest, by już od początku wiedzieć, jakie badania wykonać, by wykryć potencjalne nieprawidłowości. Bardzo istotna jest również współpraca pacjentki i jej lekarza w atmosferze zaufania i zrozumienia, gdyż taka relacja zapewnia kobiecie poczucie komfortu i bezpieczeństwa w tym w czasie oczekiwania.
Najczęściej przyszła mama zgłasza się do swego ginekologa, gdy na teście ciążowym ukarze się wynik dodatni lub doświadcza objawów, które mogą świadczyć o ciąży. Podczas pierwszej wizyty lekarz zbiera wywiad dotyczący między innymi terminu ostatniej miesiączki, długości cyklów i krwawień lub daty ewentualnego zapłodnienia. Informacje te służą do określenia terminu porodu i wyliczenia tygodnia ciąży, w którym znajduje się pacjentka. Następnie odbywa się badanie ginekologiczne wewnętrzne i zewnętrzne, pozwalające na ocenę wielkości macicy i konsystencję szyjki macicy. Umożliwia to lekarzowi, na podstawie danych z wywiadu i badania, rozpoznać ciążę. Zazwyczaj w trakcie pierwszej wizyty wykonywane jest również badanie HCG z surowicy krwi i badanie USG dopochwowe, by ginekolog z całą pewnością mógł powiedzieć kobiecie, że zostanie mamą. Podczas tej decydującej rozmowy pacjentka otrzymuje również wskazówki dotyczące zdrowego stylu życia, odżywiania, zalecenie dotyczące przyjmowania kwasu foliowego oraz odbycia wizyty u stomatologa, porady dotyczące ostrożności w używaniu leków oraz unikania alkoholu i papierosów.
Następna wizyta odbywa się w 8-9 tygodniu ciąży. Pacjentka powinna przynieść na nią wyniki badań zleconych przez lekarza przy pierwszym spotkaniu. Badania te obejmują: grupę krwi i Rh, przeciwciała odpornościowe (anty Rh), morfologię krwi, poziom cukru na czczo, WR (odczyn Wassermanna), przeciwciała przeciwko różyczce, przeciwciała przeciwko toksoplazmozie, przeciwciała anty HIV, antygen HBsAg, przeciwciała antyHBc, przeciwciała anty HCV – wszystkie wykonywane są z krwi oraz wynik cytologii i badania moczu.
Określenie grupy krwi i Rh przyszłej mamy oraz wykrycie przeciwciał odpornościowych – anty Rh pozwala na przewidzenie możliwości wystąpienia niezgodności serologicznej, czyli równicy pomiędzy grupami krwi matki i płodu. Niezgodność serologiczna może być przyczyną pojawienia się konfliktu serologicznego, kiedy to przeciwciała matki atakują krwinki dziecka już w ciąży, co prowadzi do obrzęku wewnątrzmacicznego płodu oraz żółtaczki hemolitycznej noworodka. Gdy badanie potwierdzi obecność przeciwciał odpornościowych lub kobieta ma grupę krwi 0Rh-, istnieje możliwość uniknięcia powikłań dla płodu przez podanie matce odpowiedniego lekarstwa – immunoglobulin w trakcie ciąży i podczas porodu. Morfologia krwi z kolei pozwala wykryć anemię, zakażenie u matki a dzięki rozpoznaniu danych nieprawidłowości szybko rozpocząć odpowiednie leczenie. Badanie na czczo poziomu cukru pozwala wykryć cukrzycę i ustrzec matkę i dziecko przed jej powikłaniami przez wdrożenie odpowiedniej terapii. Odczyn WR jest wykonywany w celu rozpoznania kiły, która może być przyczyną wad wrodzonych u płodu, tak jak i różyczka oraz toksoplazmoza. Badanie w kierunku obecności wirusa HIV jest opcjonalne, acz gorąco polecane przez ginekologów, gdyż wykrycie zakażenia u matki pozwala na uniknięcie tej choroby u dziecka, przez stosowanie leków podczas ciąży. Badanie w kierunku możliwości zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B (HBsAG, antyHBc) i typu C (antyHCV) pozwala na rozpoznanie choroby wątroby mogącej zagrozić przebiegowi ciąży. Ocena cytologiczna szyjki macicy umożliwia rozpoznanie stanu zapalnego lub przednowotworowego i wdrożenie odpowiedniej dla pacjentki terapii. Ostatnie z badań – badanie moczu pozwala na wykrycie stanu zapalnego dróg moczowych, z którym często borykają się ciężarne pacjentki oraz na pośrednie rozpoznanie cukrzycy.
Ginekolog podczas tej wizyty zbiera wywiad, wykonuje badanie ginekologiczne, ocenia pH wydzieliny pochwowej służące do wykrycia zakażenia lub przedwczesnego odpływania płynu owodniowego, bada piersi oraz waży pacjentkę i wykonuje pomiar ciśnienia tętniczego. Wszystkie te badania są elementem każdej kolejnej wizyty u lekarza prowadzącego ciążę. Informacje o wyniku badania ginekologicznego i badań dodatkowych umieszcza w karcie przebiegu ciąży, którą powinna posiadać każda przyszła mama. [1] [2] Dalszy ciąg artykułu
